Wejherowskie Powązki - tak często nazywany jest starty cmentarz przy ul. 3 Maja w Wejherowie

Wejherowskie Powązki - tak często nazywany jest starty cmentarz przy ul. 3 Maja w Wejherowie, położony u stóp kalwaryjskiej kaplicy - Pałacu Heroda. Pierwsze pochówki odbyły się tu w 1823 roku. Kim byli ci, którzy tu spoczywają?

Poznaj historię wejherowskich Powązek

• Anastazy Barabasz - uczył łaciny i greki w Gamai (gimnazjum). Miał ksywę "Owidiusz", bo często powtarzał sentencję tego wielkiego poety rzymskiego:" Kropla drąży skałę nie siłą, lecz ciągłym padaniem". 10 lutego 1920 roku profesor Barabasz razem z młodzieżą witał oddział armii gen. Józefa Hallera, który wjechał na wejherowski rynek konno, w strugach ulewnego deszczu.

• siostra Eugenia Fukas, przez 43 lata (1866-1909) była przełożoną domu zakonnego sióstr wincentek przy ul. św. Jacka. Rozbudowała szpital, założyła ogród warzywny, utworzyła tzw. szkołę żon i ochronkę. Jej ulubioną lekturą były "Żywoty sławnych mężów" Plutarcha. Zakonnice chodziły w białych, usztywnionych kornetach na głowie.

• bosman Jan Kaleta - służył na słynnym żaglowcu "Lwów", zwanym kolebką nawigatorów. W 1923 roku ten trzymasztowy bark przekroczył równik w rejsie do Brazylii. Kaleta był wychowawcą pierwszego pokolenia marynarzy polskich. Kolekcjonował pocztówki z widokiem latarni morskich. Najbliższa mu była bliza w Rozewiu imienia Stefana Żeromskiego.

• Antoni Janowitz - słynny lekarz wejherowski, który zmarł na tyfus w 1945 r. w obozie filtracyjnym przy ul. Granicznej. Obok Antoniego Janowitza pochowany jest jego syn, który jako małe dziecko zachorował na zapalenie płuc, prawdopodobnie na skutek szybkiej jazdy rowerem, który otrzymał. Dziecko mimo leczenia w Szwecji zmarło.

• Antoni Dybowski - szemudzianin, był pierwszym burmistrzem Wejherowa w odrodzonej Polsce. Po odejściu ze służby państwowej został dyrektorem Banku Dyskontowego. Został znaleziony martwy w swoim mieszkaniu przy placu Wejhera. Lekarze stwierdzili, że nie był to zgon z przyczyn naturalnych. Okoliczności tej tajemniczej śmierci nigdy nie wyjaśniono. Były burmistrz dożył 54 lat.

• Fryderyk Punkt - ukończył szkołę handlową, w 1937 r. osiągnął najlepsze wyniki na obozie YMCA w Mszanie (Chrześcijańskie Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej). Jego rodzice prowadzili w Wejherowie restaurację dworcową. Podczas wojny Fryderyk działał w siatce wywiadowczej "Stragarz" pod pseudonimem Torpeda. W 1942 r. został aresztowany przez gestapo i wywieziony do Berlina. 8 kwietnia 1943 r. został ścięty gilotyną. Po wojnie urnę z prochami Fryderyka do Wejherowa.

• Augustyn Westphal
- pracował w starostwie morskim. Prezesował chórowi Harmonia, był kuratorem Szpitala Powiatowego pw. NMP przy ul. św. Jacka. Podczas okupacji przystał do Gryfa Pomorskiego. W 1944 r., objął funkcję komendanta naczelnego tej organizacji. Po wojnie został aresztowany i osadzony w kazamatach UB przy ul. Kopernika. Był torturowany: musiał godzinami stać w lodowatej wodzie. Zmarł w szpitalu 28 września 1945 r. Jego mogiłą opiekuje się Urząd Miasta Wejherowa.

Na "Wejherowskich Powązkach" pochowani zostali męczennicy Piaśnicy, których szczątki ekshumowano z masowych grobów w 1946 r. Są wśród nich: burmistrz Karol Biliński, major Edward Łakomy - wójt gminy Wejherowo, nauczyciel Alojzy Karwasz z Donimierza i kierownik referatu administracyjno-prawnego starostwa, Franciszek Donarski. W 1987 r. jego szczątki przeniesiono na rodzinnego grobu na cmentarzu śmiechowskim. W kwaterze Obrońców Wybrzeża 1939 znajduje się tablica upamiętniająca asa polskiego wywiadu wojskowego, kpt. Antoniego Kasztelana. Skazany przez hitlerowców na śmierć został ścięty gilotyną w Królewcu. Na cmentarzu znajduje się także zbiorowa mogiła byłych więźniów Stutthofu z Marszu Śmierci. Najbardziej znane miejsce tej nekropolii to grób ks. prałata Edmunda Roszczynialskiego, dziekana wejherowskiego. Został zamordowany przez hitlerowców w listopadzie 1939 r w Cewicach koło Lęborka. Spoczywa wśród swoich parafian, w rodzinnym grobowcu. Trwa proces beatyfikacyjny tego kapłana.

Regina Osowicka, ts

Więcej na temat:

Komentarze

Liczba znaków do wpisania:  4000/4000

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Jeśli uważasz, że któryś z komentarzy łamie regulamin, to wyślij nam link do tego artykułu na pomoc@naszemiasto.pl

Wybrane dla Ciebie

Powiązane

Więcej na temat:
Więcej na temat:
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, wyłącz Adblock na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3